زنبورداری ارگانیک چیست

ارسال شده در: مطالب مفید عسل | ۰

 

زنبورداری ارگانیک

 

زنبورداری ارگانیک

به نظر می آید اگرچه هیچ چیز طبیعی تر, خالص تر, سالم تر, پاک تر و شیرین تر از عسل وجود ندارد, ولی با این وجود از قدیم الایام تاکنون از چهار ویژگی طبیعی بودن, خالص بودن, پاک بودن, سالم بودن و شیرین بودن به عنوان معیارهای سنجش کیفیت عسل بهره گرفته شده است. امروزه هم تولید کنندگان, هم بازار و هم مصرف کنندگان, به دنبال تولید و مصرف عسل ارگانیک هستند.

در صنعت زنبورداری نیز نظیر آنچه در ۵۰ سال گذشته در بخش کشاورزی اتفاق افتاد, برای حل مشکلات مربوط به آفات و بیماری های زنبورها و همچنین برای پاسخگویی به نیاز روزافزون مصرف کنندگان, گرایش فزاینده ای به مصرف مواد شیمیایی ایجاد شده است …

این رهیافت به همراه پدیده جهانی شدن تجارت, موجبات گسترش برخی آفات و بیماری های زنبور عسل نظیر کنه واروآ را فراهم ساخته اند و در نتیجه زنبورداران مجبورند برای کنترل آفات و بیماری ها, مقداری از مواد شیمیایی را در درون کندوها به کار گیرند که بخشی از این مواد شیمیایی به عسل تولیدی راه خواهد یافت.

زنبورداری ارگانیک, پدیده ی به ظاهر جدیدی به منظور مواجهه با تغییرات جهانی مدیریت زنبورداری و به ویژه گسترش آفات و بیماری ها و کنترل آن ها می باشد. امروزه گرایش به سمت روش های زنبورداری ارگانیک در کشورهای مختلف ( البته همراه با عیب و نقص ) آغاز شده است.

بر اساس آمار فائو, فقط ۶ درصد از زنبورداری های کشور های اروپایی از نوع زنبوردارهای ارگانیک گواهینامه دار می باشند و در کشورهای در حال توسعه تقریبا هیچ زنبورداری ارگانیک گواهینامه داری وجود ندارد. با وجود این, بیشتر عسل های صادر شده از کشورهای در حال توسعه, حتی آنهایی که فاقد گواهی هستند, از نظر کیفیت دست کمی از عسل های ارگانیک کشورهای اروپایی ندارند.

زنبورداری ارگانیک برای تولید محصولات مختلف خود شامل عسل, موم, گرده, بره موم و ژله رویال می بایست از اصول و معیارهای مشابهی که برای تولید محصولات دامی ارگانیک تعیین شده و نیز از قوانین تولید غذاهای ارگانیک تبعیت نماید. لذا روش های مدیریتی, منابع غذایی, مواد مصرفی, روش های پیشگیری و درمان بیماری ها, باید با دقت کامل انتخاب و به کار گرفته شوند.

یکی از اهداف اصلی زنبورداری ارگانیک, تولید عسل ارگانیک است. منظور از عسل ارگانیک, عسلی است که با توجه به قوانین و دستورالعمل ها و استانداردهای موجود, تولید, عمل آوری, بسته بندی و عرضه گردیده است. تولید کنندگان, کارخانه داران و عمل آورندگان عسل ارگانیک موظفند که خود را به ثبت برسانند و کلیه اسناد و مدارک مربوط به تولید عسل ارگانیک خود را جهت پیگیری ها و بررسی های بعدی در نزد خود محفوظ نگه دارند. هر نوع تخلف و سرپیچی از قوانین و مقررات و استانداردهای تعیین شده به ابطال پروانه کسب و جمع آوری تولید از سطح بازار منجر خواهد شد.

تمام کشاورزان و زنبوردارانی که مجوز تولید عسل ارگانیک دارند و کارخانجات و عمل آورندگان عسل ارگانیک, به صورت سالیانه مورد بازدید و بررسی قرار می گیرند. گاهی نیز این بازدیدها و بررسی ها به صورت تصادفی و بر اساس نمونه گیری انجام می شود.

در بازدیدها و بررسی هایی که از این محل ها انجام می شود, میزان رعایت و یا تخلف و سرپیچی از استانداردها, وضعیت عناصر مجاز و غیر مجاز مصرفی, محیط کار و تولید, وضعیت نگهداری, نحوه عمل آوری, بسته بندی و توزیع نیز مد نظر قرار می گیرند. استانداردها مرتبا به روز می شوند و توسط متولیان آن به اجرا در می آیند.

نوشتن واژه ها و عبارت های عام پسندانه ای نظیر عسل طبیعی, خالص, ارگانیک, بدون دخالت ماشین و یا نوشتن آدرس تولید کننده, تلفن تولید کننده و نظایر آن در جلب مشتریان موثر است, ولی تولیدکنندگان و عمل آورندگان عسل حق ندارند از این واژه ها و عبارت ها سوء استفاده نمایند.

اگرچه تعداد محدودی از زنبورداران جهان از اصول و قوانین تولید عسل ارگانیک تبعیت می کنند ولی بدون شک بازار مصرف عسل ارگانیک روز به روز داغ تر می شود و شمار مصرف کنندگان عسل ارگانیک افزایش خواهد یافت. به تبعیت از این موضوع, در سال های اخیر شمار موسسات, سازمان ها و یا نهادهای قانونگذار تعیین استاندارد و صدور مجوز تولید و عمل آوری عسل ارگانیک افزایش یافته است. تشکل های فوق الذکر در سطوح مختلف بین المللی, منطقه ای, ملی و محلی فعالیت دارند.

غذاهایی که از خارج اروپا به اتحادیه اروپا وارد می گردد, بر اساس قوانین و استاندارد های موجود آن اتحادیه مورد بازبینی قرار می گیرد. برای این که محصولات غیر ارگانیک به اشتباه به جای محصولات ارگانیک خریداری نگردد, معمولا محصولات به صورت بسته بندی شده خریداری می گردند و در روی بسته ها باید اعداد و نشانه های محصول و به ویژه مرجعی که آن را تایید کرده, مشخص باشد.

در فروشگاه هایی که محصول به صورت فله ای عرضه و به فروش می رسد, فروشندگان موظف اند مدارک مربوط به صدور گواهی را به مشتریان ارائه نمایند. در مواقعی که اطلاعات ارائه شده توسط فروشنده نتواند مشتری را متقاعد کند, فروشنده موظف است که اطلاعات دقیقی از محل تامین محصول را در اختیار مشتری قرار دهد تا مشتری شخصا از ارگانیک بودن محصول اطمینان حاصل کند.

از نظر اتحادیه اروپا, تمام تولید کنندگان محصولات ارگانیک و کسانی که این گونه محصولات را عمل آوری, بسته بندی, بازاریابی و بازاررسانی می کنند و به فروش می رسانند و حتی کسانی که احیانا آنها را پخت می کنند باید مجوز لازم را از مراجع قانونی مربوطه, دریافت کرده باشند

استانداردهای زنبورداری ارگانیک و عسل ارگانیک

مجموعه ای از توصیه ها و استانداردها که تولید کنندگان و عمل آورندگان عسل باید مد نظر داشته باشند در زیر ذکر گردیده است. این توصیه ها و استانداردها از منابع و مراجع و نیز از استانداردهای مورد نظر تشکل های مختلف که مسئولیت تعیین قوانین و استانداردهای عسل ارگانیک را بر عهده دارند استخراج گردیده است. امید است که در کشور ایران نیز بر اساس قوانین جهانی و متناسب با شرایط اقتصادی و اجتماعی کشور, قوانین, آئین نامه ها و استانداردهای عسل ارگانیک, تعیین و به کار گرفته شوند.